Vakantie en letselschade
3 juli 2026Schijnzelfstandigheid blijft een heet hangijzer. Sinds de opheffing van het handhavingsmoratorium op 1 januari 2025 heerst er veel onzekerheid bij ondernemers én zzp’ers.
Schijnzelfstandigheid is het fenomeen waarbij mensen op papier op basis van een overeenkomst van opdracht werkzaamheden verrichten, terwijl zij in de praktijk in dienstverband werken. Dit komt vooral voor in sectoren zoals de bouw, zorg en de culturele sector. De gevolgen voor de werkenden kunnen groot zijn. Zo hebben zij bij ziekte geen recht op doorbetaling van salaris en kunnen zij ook geen aanspraak maken op sociale voorzieningen zoals een WW-uitkering of ZW-uitkering. Ook opdrachtgevers lopen aanzienlijke risico’s wanneer zij werken met schijnzelfstandigen. Denk hierbij aan naheffingen en boetes van de Belastingdienst of schijnzelfstandigen die een beroep doen op arbeidsrechtelijke bescherming.
In 2016 werd de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) ingevoerd, met als doel schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Deze wet verplichtte opdrachtgevers om zelf te beoordelen of er sprake was van een arbeidsovereenkomst, maar leidde tot veel onzekerheid en administratieve lasten voor zowel werkgevers als zelfstandigen. Dit zorgde ervoor dat de wet in de praktijk niet de gewenste resultaten opleverde.
Om die reden werd in 2020 een handhavingsmoratorium ingesteld. Dit betekende dat de Belastingdienst tijdelijk niet handhaafde op het gebied van schijnzelfstandigheid, waardoor bijvoorbeeld geen boetes werden opgelegd in geval van overtreding van de wet. Sinds 1 januari 2025 is dit handhavingsmoratorium opgeheven, met gevolgen voor veel zelfstandigen en ondernemers. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is de wetgeving echter niet veranderd sinds 1 januari 2025.
De opheffing van het moratorium betekent dat de Belastingdienst weer gaat handhaven om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Bedrijven en zelfstandigen zullen zich goed moeten voorbereiden om te voorkomen dat sprake is van schijnzelfstandigheid, met alle risico’s van dien. De discussie over schijnzelfstandigheid en de Wet DBA is daardoor actueler dan ooit. Mogelijk biedt de voorgestelde Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties (VBAR), die volgens het kabinet op 1 januari 2026 in werking zou moeten treden, meer handvatten bij de beoordeling van arbeidsrelaties.
Heb je als ondernemer vragen over (de risico’s van) het inschakelen van zzp’ers, of heb je als zzp’er advies nodig? Neem dan contact op.
Lees verder: